8. Sınıf Matematik

📐 Pisagor Teoremi

Dik üçgeni keşfet · Kenar hesapla · Özel üçgenleri tanı

📐
Pisagor Teoremi Nedir?
Pisagor Teoremi: Bir dik üçgende dik açının karşısındaki kenara hipotenüs denir. Hipotenüsün karesi, diğer iki kenarın karelerinin toplamına eşittir.

a² + b² = c²

Burada c hipotenüs, a ve b dik kenarlardır.
a b c (hipotenüs) B A 90°
c² = a² + b²
Hipotenüsü bul
a² = c² − b²
Dik kenar bul
b² = c² − a²
Dik kenar bul
🔢
Pisagor Teoreminin Tersi
Üç kenarı bilinen bir üçgende a² + b² = c² eşitliği sağlanıyorsa bu üçgen dik açılıdır. Sağlanmıyorsa dik açılı değildir.
✔ Dik üçgen
3, 4, 5 →
3²+4² = 9+16 = 25 = 5² ✓
✘ Dik üçgen değil
2, 3, 4 →
2²+3² = 4+9 = 13 ≠ 16 ✗
Bazı Özel Üçgenler
Aşağıdaki üçgen aileleri ve özel açılı dik üçgenler sınavlarda sık çıkar. Ezberlemek yerine Pisagor bağıntısıyla doğruladığınızda kalıcı öğrenirsiniz.

Pisagor Üçlüleri (Tam Sayılı Kenarlar)

AileÖrnek ÜçlülerDoğrulama
3-4-53-4-5 · 6-8-10 · 9-12-159+16=25 ✓
5-12-135-12-13 · 10-24-2625+144=169 ✓
8-15-178-15-1764+225=289 ✓
7-24-257-24-2549+576=625 ✓

Özel Açılı Dik Üçgenler

45°-45°-90°
1 : 1 : √2
İkizkenar dik üçgen
Dik kenar a ise hipotenüs = a√2
30°-60°-90°
1 : √3 : 2
En küçük kenar a ise
karşı kenar a√3, hipotenüs 2a
⚡ Kısa Yol

Kenarlar orantılı olabilir. Örneğin 6-8-10, 3-4-5 ailesinin 2 katıdır. Kenarları en sade hale getirip aileyi tanıyın.

Örnek 1Hipotenüsü hesapla
Soru:Dik kenarları 6 cm ve 8 cm olan dik üçgenin hipotenüsünü bulunuz.
1.c² = a² + b² → c² = 6² + 8²
2.c² = 36 + 64 = 100
3.c = √100 = 10
✓ Hipotenüs = 10 cm  (3-4-5 ailesinin 2 katı)
Örnek 2Dik kenarı hesapla
Soru:Hipotenüsü 13 cm, bir dik kenarı 5 cm olan dik üçgenin diğer dik kenarını bulunuz.
1.a² = c² − b² → a² = 13² − 5²
2.a² = 169 − 25 = 144
3.a = √144 = 12
✓ Diğer dik kenar = 12 cm  (5-12-13 ailesi)
Örnek 3Dik üçgen mi?
Soru:Kenar uzunlukları 9, 40 ve 41 olan üçgen dik açılı mıdır?
1.En büyük kenar 41 hipotenüs adayıdır.
2.9² + 40² = 81 + 1600 = 1681
3.41² = 1681 → Eşit!
✓ Evet, dik açılı üçgendir.
Örnek 445°-45°-90° özel üçgen
Soru:Dik kenarı 5 cm olan 45°-45°-90° üçgeninin hipotenüsünü bulunuz.
1.45°-45°-90° üçgeninde oran: 1 : 1 : √2
2.Dik kenar 5 ise hipotenüs = 5 × √2 = 5√2
3.Doğrulama: 5² + 5² = 50 = (5√2)² ✓
✓ Hipotenüs = 5√2 cm ≈ 7,07 cm
TOPLAM PUAN
0
Soru 1 / 5
Yükleniyor...
Doğru seçeneği işaretle
📋
Hızlı Özet
📐

Temel Formül

Dik üçgende: a² + b² = c² — c hipotenüs, a ve b dik kenarlardır.

🔍

Teoreminin Tersi

a² + b² = c² sağlanıyorsa üçgen dik açılıdır.

Pisagor Üçlüleri

3-4-5, 5-12-13, 8-15-17, 7-24-25 ve katları.

📏

Özel Açılı Üçgenler

45°-45°-90°: 1:1:√2
30°-60°-90°: 1:√3:2

💡

Hipotenüs her zaman dik açının karşısındadır ve üçgenin en uzun kenarıdır. Hangi kenarın sorulduğunu belirledikten sonra formülü uygulayın.